ConQuaestor (CQ) organiseert samen met FUTUR een viertal Masterclasses dat inspeelt op belangrijke en actuele thema’s binnen de overheid op het gebied van bedrijfsvoering, met als overkoepelend thema: ‘De Efficiënte Overheid’ De aftrap van deze serie masterclasses vond plaats op donderdag 11 maart.

Op deze dag hebben vijftien jonge ambtenaren en vijftien consultants van ConQuaestor in Hotel Corona in Den Haag met sprekers en elkaar gedebatteerd over de toekomst van de overheid. Roel Bekker, als secretaris-generaal verantwoordelijk voor de vernieuwing van de Rijksdienst gaf tijdens de masterclass zijn visie op deze toekomst. Daarnaast kregen de deelnemers ‘les’ in de kunst van het debatteren door Lars Duursma, voormalig wereldkampioen debatteren en debattrainer van een aantal bekende politici.

 

Vernieuwing Rijksdienst

Na een woord van welkom door dagvoorzitter Mark Telgenkamp (partner ConQuaestor), lichtte Roel Bekker de Nota Vernieuwing Rijksdienst toe. Het doel van de nota is te komen tot een betere rijksoverheid met minder functies. De nota is geschreven vanuit de gedachte dat, door diverse veranderingen in onze maatschappij, een behoefte is ontstaan aan een nieuwe vormen van communicatie tussen overheid en burger. Daarnaast is het een terugkerend onderwerp bij iedere verkiezing en kabinetsformatie. De schrijvers van de nota, de secretarissen-generaal van de diverse departementen hebben hier bij de vorige verkiezingen op geanticipeerd en daarom de nota opgesteld. Roel Bekker stelde dat het land recht heeft op een zo goed mogelijk bestuur en dus ook een zo goed mogelijke ambtelijke dienst. Deze stelling vormt daarmee de kern van het Programma Vernieuwing Rijksdienst. Vandaar dat het kabinet nadrukkelijk inzet op niet alleen een kleinere maar vooral ook een betere rijksdienst; een rijksdienst die zich kan meten met de beste overheden ter wereld. Een overheid waar ‘the best and the brightest’ werken, waar deskundigheid, invoelingsvermogen en communicatietalent hand in hand gaan met inzet, ijver, soberheid en doortastendheid (Bron: Nota Vernieuwing Rijksdienst).

Het programma Vernieuwing Rijksdienst steunt op twee pijlers. Enerzijds zijn overheidsorganisaties gevraagd na te denken over de vormgeving van beleid en de beleidsuitvoering en tevens hoe een reductie in budget en functies gerealiseerd kan worden. Anderzijds zijn diverse interdepartementale plannen bedacht. Als deze activiteiten hebben als doel, het leveren van een bijdrage aan een beter functionerende rijksoverheid enerzijds en het bijdragen aan de afslanking van diezelfde rijksoverheid anderzijds.

De nota kent niet alleen mooie plannen, maar het kent ook harde afspraken omtrent de reductie van het aantal fte. In de Nota is een taakstelling van circa 12.000 fte opgenomen, te realiseren in vier jaar. Nu, twee jaar later, geeft Roel Bekker aan dat het programma op schema loopt en dat een reductie van reeds 4.000 fte is gerealiseerd. Dit is volgens Bekker het bewijs dat verandering en afslanking van de overheid wel degelijk mogelijk is. Van groot belang hierbij is volgens Bekker echter wel dat ambtenaren zelf een verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van deze verandering en niet moeten afwachten totdat de politiek keuzes heeft gemaakt. Nee, de ambtenarij moet, als professionele organisatie, staan voor haar zaak en zelf richting geven aan haar verandering.

 

Masterclass opdracht: Debatteren

Na de verkenning van het speelveld aan de hand van de toespraak van Roel Bekker was het nu de beurt aan de deelnemers om met elkaar in debat te gaan. Dit alles onder de bezielende leiding van Lars Duursma. De deelnemers werden geprikkeld met diverse stellingen rondom het thema ‘De Efficiënte Overheid’. Zo werd er gedebatteerd over de stellingen dat er juist te weinig consultants door de overheid worden ingehuurd (de ambtenaren moesten deze stelling verdedigen) en over de nut en noodzaak van de huidige departementen en kan het allemaal eigenlijk niet veel slimmer en efficiënter worden georganiseerd?

Al snel werd duidelijk dat er veel verschillende meningen waren tussen de deelnemers over de te kiezen oplossingen. Zo werd er uitgebreid gesproken over de eigenlijke de taak van de overheid. Moet de overheid wel alles regelen voor haar burgers? Zijn wij als Nederlanders niet verslaafd aan onze overheid, zijn wij nog wel zelfredzaam genoeg? Is de huidige organisatie van de Rijksoverheid nog wel van deze tijd? Moet flexibiliteit niet juist het devies zijn? Waarom niet een paar kerndepartementen en voor de rest programmadepartementen die aansluiten bij de politieke prioriteiten van een kabinet? Al met al leuke onderwerpen om over in gesprek te gaan.

Voor de verschillende debatten werd gebruik gemaakt van diverse debatvormen. Zo ook aan een authentiek Engelse Lagerhuissessie. Tevens werden de deelnemers door Lars Duursma voorzien van diverse tips en tricks bij debatteren. Een belangrijke tip is dat het niet gaat om het overtuigen van je directe tegenstander, maar dat juist het creëren van medestanders onder twijfelaars veel belangrijker is. Ook wees Lars Duursma op het belang van een goede voorbereiding. Ken je tegenstander, ken je doelgroep, ken de twijfelaars, wat zijn hun pijnpunten? Ook is het belangrijk prioriteiten te stellen. Geef daarom af en toe strategisch toe op bepaalde punten als dit bij kan dragen aan het behalen van je uiteindelijke einddoel. De deelnemers toonden zich, na een wat twijfelend begin, als snel volleerde debaters en verdedigenden vol hartstocht hun stellingen. Na afloop van de debatten werden de winnaars van het debat ‘gekroond’ met een boek over debatteren. Volgens goed gebruik werd dag afgesloten met een gezellige borrel. De eerste masterclass mag met recht een succes worden genoemd.

 

Organisatie Masterclasses

De organisatie van de masterclasses is een samenwerkingsverband tussen ConQuaestor en FUTUR.

 

De onderwerpen van de volgende masterclasses zijn:

Masterclass 2: Information Governance op 24 juni (onder voorbehoud)

Masterclass 3: Centraliseren van taken op 9 september

Masterclass 4: Prestatiemanagement bij gemeenten op 25 november Print deze pagina